Araç Kiralama Yönetmeliği

Yönetmelik kimi, ne zaman bağlıyor?

Şoförsüz araç kiralama, yıllardır büyük ölçüde genel ticaret kurallarıyla yürüyen bir işti. Yeni yönetmelik bu işi kendi başlığı altında düzenliyor: kimin araç kiralama faaliyetinde bulunabileceğini, kiraya verilecek taşıtın hangi nitelikleri taşıması gerektiğini, sözleşmenin neleri içermek zorunda olduğunu ve kiralama kayıtlarının nereye bildirileceğini tek metinde topluyor. Kapsam geniş: tek araçla başlayan bir rent a car işletmesi de, yüz araçlık filosu olan bir firma da aynı kuralların içinde.

En çok karıştırılan nokta tarih. Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe giriyor (m.23), fakat Geçici Madde 1 bugün faaliyette olan işletmelere bazı şartlar için ek süre tanıyor. Yani bugün, 2026 yılının içinde, aşağıdaki şartların hiçbiri sizi bir aracı kiraya vermekten alıkoymuyor. Alıkoyacağı tarih belli ve yakın; asıl mesele o tarihe kadar filonuzu nasıl bir noktaya getireceğiniz. Altı yaşını dolduracak bir aracın satılması da, yetki belgesi başvurusu için evrak toplanması da aylar süren işler.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve yönetmeliğin resmî metninin yerine geçmez. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de yayımlanan metnin kendisidir; başvuru ve uygulama için ilgili idarenin güncel duyurularını esas alın.

Kiraya verilecek taşıtın nitelikleri

Yönetmeliğin filoyu en doğrudan etkileyen kısmı bu. Kiralamaya konu taşıtın yaşı ve kilometresi için üst sınır geliyor (m.6/1-e). Faaliyetteki işletmeler için bu iki şart 1 Ocak 2028'e kadar uygulanmıyor (Geçici 1/3) — ama o tarihte filodaki her aracın sınırın altında olması gerekiyor, dolayısıyla bugün alınan her araç 2028'de kaç yaşında ve kaç kilometrede olacağıyla birlikte düşünülmeli.

• Kiralamaya konu taşıt 6 yaşından büyük olamaz
• Taşıtın kilometresi 180.000 kilometreyi aşamaz
• Elektrikli taşıtlarda kilometre sınırı 300.000 kilometre olarak uygulanır
• Yetki belgesi için asgari taşıt sayısı şartı aranır (m.15/2)
• Taşıt nitelikleri ve asgari taşıt sayısı, faaliyetteki işletmelerde 1 Ocak 2028'de devreye girer

Elektrikli araçlara tanınan daha yüksek kilometre sınırı tesadüf değil: elektrikli bir taşıtın yıllık kilometresi genelde daha yüksek, yıpranması ise farklı seyrediyor. Filosunu yenileyecek işletmeler için bu, araç seçiminde doğrudan hesaba katılacak bir fark. Filo takip panelinde her aracın yaşı ve güncel kilometresi zaten duruyor; hangi aracın sınıra yaklaştığını görmek için ayrı bir tablo tutmanız gerekmiyor.

Kiralama sözleşmesinde değişenler

Sözleşme tarafında getirilen kurallar, uygulamada en sık tartışma çıkan üç başlığı hedefliyor: kilometre sınırı, depozito ve geç iade. Kısa süreli kiralama 29 güne kadar olan kiralama sayılıyor; bunun üzeri uzun süreli kiralama kabul ediliyor ve bazı şartlar orada farklı işliyor.

• Kısa süreli kiralama 29 güne kadar; üzeri uzun süreli kiralama sayılır
• Saatlik kiralamada en az 20 kilometre sınırı tanınır (m.13/2)
• Kısa süreli günlük kiralamada günde en az 150 kilometre verilir
• Haftalık ve üzeri kiralamada günde en az 100 kilometre verilir
• Depozito kısa süreli kiralamada 3, haftalık ve üzerinde 7 günlük bedeli aşamaz (m.14/1)
• Depozito, iadeden sonra 7 gün içinde geri ödenir (m.14/4)
• Geç iadede 60 dakikalık gecikme ücretlendirilemez (m.13/8)

Bu kuralların hepsi, sözleşmeyi hazırlarken hesaplanabilir şeyler. Kaç günlük kiralama için en az kaç kilometre verilmesi gerektiği de, alınabilecek en yüksek depozito da kiralama süresinin bir fonksiyonu. Elle yazılan bir sözleşmede bu hesabın atlanması çok kolay; sözleşmeyi araç kiralama programı üzerinden kesiyorsanız, sınırın altında kalan bir kilometre limiti yazdığınızda uyarıyı kaydetmeden önce görürsünüz.

Yetki belgesi ve Bakanlık Bilgi Sistemi

Araç kiralama faaliyeti yetki belgesine bağlanıyor. Hâlihazırda faaliyette olan işletmelerin belgesini 1 Temmuz 2027 tarihine kadar alması gerekiyor (Geçici 1/1). Belgeyle birlikte asgari taşıt sayısı şartı da geliyor (m.15/2) ve o şart, taşıt nitelikleriyle aynı takvime tabi: 1 Ocak 2028.

İkinci yükümlülük bildirim tarafında. Kiralama kayıtlarının Bakanlık Bilgi Sistemi'ne bildirilmesi öngörülüyor (m.20/4). Bunun pratikteki anlamı şu: kiralama kayıtlarınızın dijital, eksiksiz ve dışarıya verilebilir olması gerekiyor. Sözleşme numarası, kiracı bilgisi, taşıt ve tarih aralığı bir deftere el yazısıyla yazılmışsa bildirim yapılabilir bir kayıt değildir. Kayıtları bugünden düzenli tutan bir firma için bu madde ek iş çıkarmayacak; tutmayan için tek seferlik büyük bir geçiş işi olacak.

Aracı ve ilan platformlarının yükümlülükleri ise 1 Ocak 2028'de başlıyor (Geçici 1/4). Kendi araçlarınızı üçüncü taraf ilan sitelerinden kiralatıyorsanız, o tarihten sonra platformun da uyum şartları olacağını hesaba katın. Kendi alan adınızda çalışan rezervasyon siteniz varsa, kiralama zaten doğrudan sizin kaydınıza düşer.