Kiralık araçta hasar çıktığında sorulan tek soru şu: kim ödeyecek? Cevabı poliçe tek başına vermiyor; poliçenin teminatı ile kira sözleşmesinin sorumluluk maddesi birlikte belirliyor.
Üç ayrı teminat
Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılıyor, sizin aracınızı değil. Kiralama filosunda bu poliçenin varlığı yasal zorunluluk; hasar tartışmasının konusu değil.
Kasko kendi aracınızın zararını karşılıyor. Kiralama filosu için buradaki kritik ayrım, poliçenin kiralama faaliyetini kapsayıp kapsamadığı. Bireysel kullanım varsayımıyla düzenlenmiş bir kasko, ticari kiralamada teminat dışı kalabiliyor. Poliçe yenilenirken bunun yazılı teyidini alın.
Ek güvence paketleri ise sigorta değil: firmanın kiracıya sattığı, hasar halinde kiracının sorumluluğunu azaltan ticari bir üründür. Bunun bir sigorta poliçesi olmadığının sözleşmede açıkça yazması gerekiyor.
Kasko ile trafik sigortası arasındaki farkın ayrıntısı ayrı bir yazıda.
Muafiyet nasıl işliyor
Muafiyet, her hasarda sigortadan önce sizin ödediğiniz ilk dilim. Poliçede tutar olarak ya da oran olarak tanımlanabiliyor. Kiralama filosunda muafiyetin iki sonucu var:
- Küçük hasarlar fiilen sigortasız. Muafiyetin altında kalan onarımlar tamamen firmanın cebinden çıkıyor. Filo hasarlarının çoğunluğu bu gruba giriyor: tampon, ayna, jant, cam.
- Depozito tabanı muafiyet. Depozitonuz muafiyetin altındaysa, her küçük hasarda zarar sizde kalıyor. Depozito hesabı bu yüzden muafiyetten başlıyor.
Teminat dışı haller
Poliçelerde standartlaşmış başlıklar, kiralama açısından hayati:
- Alkol veya uyuşturucu etkisi altında kullanım.
- Ehliyetsiz ya da uygun olmayan sınıf ehliyetle kullanım.
- Sözleşmede adı geçmeyen sürücü.
- Aracın kiralama amacı dışında kullanılması (yarış, arazi, çekme).
- Yurt dışında meydana gelen hasar (poliçe kapsamıyorsa).
- Anahtarın araçta bırakılmasıyla oluşan çalınma.
Bu hallerde sigorta ödemiyor ve zarar önce firmada kalıyor; firma da ancak sözleşmesinde net bir sorumluluk maddesi varsa kiracıya rücu edebiliyor. Sözleşmede adı geçmeyen sürücü maddesi, kimlik ve ehliyet kontrolünün neden ciddiye alınması gerektiğinin de cevabı.
Kaza anında yapılması gerekenler
Kiracıya sözleşmede yazılı olarak bildirilmesi gerekenler:
- Kaza tespit tutanağı düzenlenmesi (karşı taraflı hasarlarda).
- Yaralanmalı kazada mutlaka resmî kayıt.
- Alkol raporu — sonradan alınamıyor ve yokluğu teminatı tartışmalı hale getiriyor.
- Hasarın firmaya bildirim süresi.
Bu adımlar atlandığında sigorta dosyası eksik kalıyor ve ödeme reddedilebiliyor. Kiracıya kaza anında ne yapacağını anlatan tek sayfalık bir talimatı torpido gözünde bulundurmak, en ucuz önlem.
Hasarı kiracıya yansıtırken
Elinizde şunlar olmalı:
- Teslim tutanağı ve fotoğrafları (hasarın kiralama öncesinde olmadığını gösteren kayıt).
- İade tutanağı ve fotoğrafları.
- Onarım faturası veya ekspertiz raporu.
- Sözleşmenin sorumluluk maddesi.
İlk ikisi yoksa, hasarın o kiralamada oluştuğunu ispat edemiyorsunuz — tartışmanın kazananı olmuyor. Tutanağın ne içermesi gerektiği teslim tutanağı yazısında.
Filo tarafında takip
Poliçe bitiş tarihleri, muafiyet tutarları ve hasar geçmişi araç bazında tutulmalı. Bunun iki pratik faydası var: poliçe yenilemesinde hasarsızlık pazarlığını veriyle yapabiliyorsunuz, ve hangi aracın sürekli hasar ürettiğini görebiliyorsunuz. Panelde poliçe ve hasar kayıtları araç kartının altında duruyor, süresi dolmadan uyarı düşüyor.