Araç kiralarken dikkat edilmesi gerekenler aslında dört soruya iner: ödeyeceğiniz toplam tutar ne, hasar çıkarsa en fazla ne kadarı size kalır, sözleşmede kilometre ve yakıt için ne yazıyor ve aracın teslim anındaki hali kayda geçti mi. Bu dördünü anahtarı almadan netleştirirseniz araç kiralama sürecinde iade günü sürpriz yaşama ihtimaliniz çok düşer.
Bunu kiralama firmalarının kullandığı yazılımı geliştiren bir ekip olarak söylüyoruz. Panelde açılan itiraz kayıtlarının ve "depozitom neden kesildi" telefonlarının büyük kısmı, teslim sırasında beş dakika ayrılmadığı için doğuyor.
Ucuz görünen teklif neden pahalıya çıkabilir
İki ilanı yan yana koyalım. Biri günlüğü daha düşük gösteriyor ama fiyat KDV hariç, muafiyet yüksek, ek sürücü ücretli. Diğeri biraz daha pahalı görünüyor ama KDV dahil, ek sürücü ücretsiz, muafiyet daha düşük.
Beş günlük bir kiralamada iki kişi sürecekseniz ve bir de havalimanında teslim alıyorsanız, ilk teklifin toplamı çoğu zaman ikinciyi geçer. Fark günlük fiyatta değil, sonradan eklenen kalemlerde.
Rezervasyonu onaylamadan önce şunları yazılı olarak sorun:
- Fiyat KDV dahil mi?
- Hangi sigorta ve güvence fiyata dahil, muafiyet tutarı ne?
- Ek sürücü için ayrı ücret var mı?
- Havalimanı, otel ya da farklı şehirde teslim için ek ücret alınıyor mu?
- Gece veya sabah erken saatte teslim ayrıca ücretleniyor mu?
- Bebek koltuğu, zincir, navigasyon gibi ekipmanın bedeli ne?
Bu altı cevabı aldıktan sonra karşılaştırma yapın. "Toplam ne ödeyeceğim?" sorusuna net rakam vermeyen firma, iadede de net olmayacaktır.
Sözleşmede gözünüzün kayması gereken yerler
Sözleşmenin tamamını okumak en doğrusu. Ama tezgâhın önünde, arkanızda sıra varken bunu kimse yapmıyor; o yüzden en azından şu başlıklara bakın.
Muafiyet ve teminat dışı haller
Kaskolu bir araçta bile hasarın bir kısmı genellikle kiracıya kalır. Önemli olan yalnızca muafiyet tutarı değil, hangi durumların güvencenin tamamen dışında kaldığı: sözleşmede adı olmayan sürücü, alkollü kullanım, çoğu zaman lastik, jant ve cam. Ek güvence paketinin bu kalemleri kapsayıp kapsamadığını sorun; bazı paketler muafiyeti düşürür ama camı yine dışarıda bırakır. Ayrıntısı için kiralık araçta kasko, muafiyet ve hasar sorumluluğu yazısına bakabilirsiniz.
Kilometre ve yakıt
Günlük ya da toplam bir kilometre sınırı varsa, aşımın kilometre başına ücretini öğrenin ve rotanızla karşılaştırın. İstanbul'dan Ege'ye gidip dönecekseniz sınırlı bir paket birkaç yüz kilometre aşıma kolayca dönüşür.
1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek araç kiralama yönetmeliği, sınır konulacaksa kısa süreli günlük kiralamada günde en az 150 kilometre verilmesini öngörüyor. O tarihe kadar sınırı firma belirliyor.
Yakıtta yaygın kural "dolu al, dolu getir". Eksik getirilen yakıt çoğu firmada pompa fiyatının üzerinde, bir hizmet bedeliyle faturalanıyor. İki kuralın farklı biçimlerini kiralık araçta yakıt politikası ve kilometre sınırı yazısında anlattık.
Ceza ve geçişler
Kiralama süresinde gelen trafik cezası ve HGS geçişi size yansıtılır; çoğu firma buna bir işlem bedeli de ekler. Ceza, ihlalden haftalar hatta aylar sonra tebliğ edilebilir. Bu yüzden depozitonun ne zaman iade edileceği ile cezaların sonradan nasıl tahsil edileceği arasındaki ilişkiyi baştan sorun.
Teslim anı: beş dakikayı esirgemeyin
Bir rent a car ofisinde en sık tekrarlanan sahne şu: müşteri acelesi olduğu için teslim formuna bakmadan imza atıyor, aracın sağ arka kapısındaki eski çiziği kimse yazmıyor. Üç gün sonra iade sırasında görevli o çiziği görüyor. Kimin haklı olduğunu kimse kanıtlayamıyor.
Bunu önlemenin yolu basit:
- Aracın etrafında yavaşça dolaşarak kısa bir video çekin. Tampon altlarını, jantları ve tavanı atlamayın.
- Gördüğünüz her hasarın teslim formuna işlendiğini kontrol edin. Formda olmayan hasar, iadede sizin dönemize yazılabilir.
- Kilometre göstergesini ve yakıt seviyesini fotoğraflayın.
- Stepne ve krikoya bakın; eksikse forma yazdırın.
- Gösterge panelinde yanan uyarı ışığı varsa o an söyleyin.
Kapalı otoparkta, loş ışıkta yapılan kontrolde ince çizikler görünmez. Mümkünse aracı aydınlık bir yere çektirin ya da telefon fenerini kullanın. Daha uzun bir liste için kiralık aracı teslim alırken kontrol listesi işinize yarar.
Yoldayken sözleşme hâlâ işliyor
Kiralama süresince yapılan küçük bir hata iadede büyük bir faturaya dönüşebiliyor.
Aracı sözleşmede adı olmayan birine kullandırmak bunların başında geliyor. Tatilde "biraz da sen sür" dediğiniz arkadaşınız kaza yaparsa güvence devre dışı kalabilir ve hasarın tamamı size yansıtılabilir.
Arıza ya da uyarı ışığında aracı kendi bildiğiniz sanayiye götürmeyin, önce firmayı arayın. Onaysız yapılan onarımın bedelini geri almak çoğu zaman mümkün olmuyor. Kazada da aynı kural geçerli: tutanak tutulmadan araç olay yerinden kaldırılmaz, firma ilk dakikalarda aranır.
Süreyi uzatacaksanız iade saatinden önce haber verin. Habersiz gecikmede firma önce ek gün ücreti işletir; uzun ve açıklamasız gecikmelerde aracın konumuna bakmak ve gerekirse hukuki yola başvurmak zorunda kalır.
İade: teslimin aynası
İadede yapacağınız iş, teslimde yaptığınızın tekrarı. Aynı açılardan yeniden video çekin, yakıtı ve kilometreyi fotoğraflayın, görevliyle birlikte aracın etrafında dolaşın. Yeni bir hasar iddiası olursa teslim formundaki kayıtla karşılaştırılmasını isteyin.
| Kontrol | Teslimde | İadede |
|---|---|---|
| Hasar | Formda ve videoda | Aynı açılardan yeniden video |
| Yakıt | Seviyenin fotoğrafı | Sözleşmede yazan seviye |
| Kilometre | Göstergenin fotoğrafı | Sınırla karşılaştırma |
| Depozito | Tutar ve alınış biçimi | İade tarihini yazılı isteyin |
Mesai dışı iade ayrı bir risk taşır. Aracı gece otoparka bırakıp anahtarı kutuya attığınızda kontrol ertesi sabah sizsiz yapılır. Bu durumda bıraktığınız yerde aracın dört bir yanını ve göstergeyi saat bilgisi görünecek şekilde fotoğraflayın; ertesi gün çıkan bir hasar iddiasına karşı elinizdeki tek kanıt bu olur.
İade saatinde ne kadar tolerans olduğu bugün firmaya göre değişiyor, sözleşmede yazanı esas alın. Yönetmelik yürürlüğe girdiğinde iade saatinden sonraki ilk 60 dakika ücretlendirilemeyecek.
Depozitonun ne zaman ve nasıl geri döneceği ayrı bir konu; provizyon ile çekim arasındaki farkı rent a car depozitosu ne zaman iade edilir yazısında anlattık.
Kiralama firması işletiyorsanız, bu kontrollerin her birini fotoğraflı teslim ve iade formuna bağlayan bir rent a car programı tartışmaların çoğunu baştan kapatır.